काठमाडौं, १८ वैशाख – नेपाल आयल निगमले स्वचालित मूल्य प्रणालीअनुसार पेट्रोलियम पदार्थको भाउ पुनः समायोजन गर्दै पेट्रोल र डिजेलमा कमी तथा खाना पकाउने एलपी ग्यासमा उल्लेख्य वृद्धि गरेको छ । निगम सञ्चालक समितिको निर्णयअनुसार नयाँ दर आज शुक्रबारदेखि लागू भएको हो ।
समायोजनपश्चात् पेट्रोलको खुद्रा मूल्य प्रतिलिटर दुई रुपैयाँले घटाइएको छ भने डिजेल र मट्टितेलमा प्रतिलिटर १२ रुपैयाँसम्मको उल्लेखनीय गिरावट आएको निगमले जनाएको छ । यसअनुसार पहिलो वर्गअन्तर्गत पर्ने चारआली, विराटनगर, जनकपुर, अमलेखगञ्ज, भलवारी, नेपालगञ्ज, धनगढी र वीरगञ्ज क्षेत्रमा पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर २१४ रुपैयाँ ५० पैसा कायम गरिएको छ । डिजेल तथा मट्टितेलको मूल्य भने प्रतिलिटर २२२ रुपैयाँ ५० पैसा निर्धारण गरिएको छ ।
यद्यपि, इन्धनमा आंशिक राहत मिलेको अवस्थामा खाना पकाउने एलपी ग्यासको मूल्यमा भने वृद्धि गरिएको छ । निगमले प्रतिसिलिन्डर १५० रुपैयाँ बढाउँदै नयाँ मूल्य २ हजार १६० रुपैयाँ कायम गरेको छ । यसले घरेलु उपभोक्तामा थप आर्थिक भार पर्ने देखिएको छ ।
त्यसैगरी, हवाई इन्धनतर्फ पनि मूल्य समायोजन गरिएको छ । आन्तरिक उडानका लागि प्रयोग हुने इन्धनमा प्रतिलिटर सात रुपैयाँ वृद्धि गरिएको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय उडानतर्फ प्रति किलोलिटर ४६ अमेरिकी डलरले मूल्य बढाइएको निगमले स्पष्ट पारेको छ ।
निगमका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा देखिएको उतारचढाव तथा विशेषगरी पश्चिम एसियामा विकसित भू–राजनीतिक तनावका कारण आयात लागत बढेको छ । भारतबाट प्राप्त पछिल्लो खरिद मूल्यका आधारमा ग्यास र हवाई इन्धनमा उच्च घाटा कायम रहेकाले मूल्य समायोजन अपरिहार्य भएको निगमको भनाइ छ ।
नयाँ दर लागू भएपछि पनि निगमलाई आगामी १५ दिनभित्र करिब एक अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ घाटा व्यहोर्नुपर्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । यसले दीर्घकालीन वित्तीय सन्तुलनमा चुनौती थपिएको संकेत गर्दछ ।
समग्रमा, पेट्रोल र डिजेलमा गरिएको मूल्य कटौतीले उपभोक्तालाई केही राहत प्रदान गरे पनि एलपी ग्यास तथा हवाई इन्धनमा भएको वृद्धि आम जनजीवन र सेवा क्षेत्रमा थप दबाब सिर्जना गर्ने देखिन्छ ।