सिन्धुली,०४ बैशाख — सिन्धुली जिल्लाको बुकाखोला क्षेत्र सम्भावित युरेनियम खानी स्थलका रूपमा चर्चामा आएसँगै स्थानीयदेखि राष्ट्रिय तहसम्म चासो बढ्दै गएको छ । खानी तथा भूगर्भ विभागले हालसम्म गरेको प्रारम्भिक भूगर्भीय अध्ययनमा उक्त क्षेत्रमा रेडियोधर्मी तत्वका संकेतहरू फेला परेको जनाएको छ । तथापि, सम्बन्धित अधिकारीहरूका अनुसार यसलाई युरेनियमको व्यावसायिक भण्डारका रूपमा पुष्टि गर्न अझै विस्तृत र वैज्ञानिक अनुसन्धान आवश्यक रहेको छ ।
विभागका प्राविधिकहरूले युरेनियमको यथार्थ अवस्था निर्धारण गर्न ड्रिलिङ, नमुना संकलन तथा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार परीक्षण प्रक्रिया अनिवार्य हुने बताएका छन् । यस्तो अनुसन्धान प्रक्रिया समयसापेक्ष र खर्चिलो हुने भएकाले तत्काल निष्कर्षमा पुग्न नसकिने उनीहरूको भनाइ छ । प्रारम्भिक संकेतहरूले सम्भावना देखाए पनि ठोस पुष्टि नभएसम्म उत्खननसम्बन्धी निर्णय लिन नसकिने स्पष्ट पारिएको छ ।
यस विषयले बुकाखोला आसपासका स्थानीय बासिन्दाहरूमा मिश्रित प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको छ । केही स्थानीयले सम्भावित खानी विकासले रोजगारीका अवसर सिर्जना हुने तथा पूर्वाधार विकासमा टेवा पुग्ने अपेक्षा गरेका छन् । अर्कोतर्फ, केहीले भने वातावरणीय प्रभाव र स्वास्थ्य सुरक्षासम्बन्धी चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । विशेषगरी विकिरणको सम्भावित जोखिमले दीर्घकालीन असर पार्न सक्ने भन्दै सावधानी अपनाउनुपर्ने माग उठेको छ ।
विज्ञहरूका अनुसार यदि बुकाखोलामा युरेनियमको व्यावसायिक भण्डार पुष्टि भयो भने नेपालका लागि ऊर्जा तथा खानी क्षेत्रमा नयाँ सम्भावनाको ढोका खुल्न सक्छ । युरेनियम परमाणु ऊर्जाका लागि महत्त्वपूर्ण कच्चा पदार्थ भएकाले यसको उपयोगले ऊर्जा आत्मनिर्भरता तर्फ देशलाई अग्रसर बनाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ । तर, यससँगै वातावरणीय सन्तुलन, विकिरण व्यवस्थापन तथा अन्तर्राष्ट्रिय नियमनका जटिल पक्षहरूलाई पनि उत्तिकै गम्भीरताका साथ सम्बोधन गर्नुपर्ने हुन्छ ।
हालसम्म बुकाखोला क्षेत्रमा युरेनियम उत्खनन सुरु गर्ने कुनै आधिकारिक निर्णय भएको छैन। सम्बन्धित निकायहरूले अध्ययन तथा अनुसन्धानलाई निरन्तरता दिइरहेका छन् । आगामी दिनमा विस्तृत अनुसन्धानको नतिजा सार्वजनिक भएपछि मात्र यस क्षेत्रको वास्तविक सम्भावना स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ ।