सिन्धुली,१९ बैशाख — सिन्धुली जिल्लाको सदरमुकाम सिन्धुलीमाढीस्थित स्टल बजारका पुराना सटरहरू अब छिट्टै भत्काइने तयारीसँगै स्थानीय व्यापारीहरू अन्योल र चिन्तामा परेका छन् । करिब चार दशकअघि, २०४२ सालतिर निर्माण गरिएका दुईतले सटरहरू खाली गर्न कमलामाई नगरपालिकाले औपचारिक रूपमा निर्देशन जारी गरेको हो । नगरपालिकाले वैशाख ४ गते गोरखापत्र दैनिकमार्फत ३५ दिने सूचना प्रकाशित गर्दै उक्त संरचनाहरू खाली गर्न आग्रह गरेको थियो ।

सूचना सार्वजनिक भएसँगै वर्षौंदेखि सोही स्थानमा व्यापार गर्दै आएका व्यवसायीहरू आफ्नो भविष्यबारे अनिश्चित बनेका छन् । उनीहरूका अनुसार कुनै वैकल्पिक व्यवस्था स्पष्ट नगरी अचानक सटर खाली गर्न भनिनु अन्यायपूर्ण भएको छ । “हामीले जीवनभरको लगानी यहीँ गरेका छौं, अब कहाँ जाने भन्ने नै टुंगो छैन,” एक व्यापारीले गुनासो गरे । व्यापारीहरूले नगरपालिकासँग पुनस्र्थापनाको ठोस योजना माग गर्दै आएका छन् ।

उता, कमलामाई नगरपालिकाले भने संरचना भत्काउने निर्णय सुरक्षाको दृष्टिकोणले अपरिहार्य भएको जनाएको छ । नगरपालिकाका अधिकारीहरूका अनुसार उक्त भवनहरू भूकम्पीय जोखिमको उच्च क्षेत्रमा अर्थात् ‘रेड जोन’मा पर्दछन् र ती संरचनाहरू जीर्ण भइसकेकाले मानवीय क्षतिको जोखिम बढेको छ । “हामीले कुनै पनि दुर्घटना हुनुअघि नै जोखिम न्यूनीकरणका लागि कदम चाल्नुपर्छ,” नगरपालिकाका एक प्रतिनिधिले बताए ।

स्थानीय सरोकारवालाहरूका अनुसार उक्त बजार क्षेत्र सिन्धुलीमाढीको व्यापारिक केन्द्रका रूपमा विकसित हुँदै आएको छ । दैनिक उपभोग्य सामग्रीदेखि विभिन्न सेवामूलक व्यवसायहरू सञ्चालन भइरहेका कारण बजारले स्थानीय अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउँदै आएको छ । यस्तो अवस्थामा एकाएक संरचना भत्काउने निर्णयले व्यापारिक गतिविधिमा अस्थायी अवरोध आउने देखिन्छ ।

यद्यपि, नगरपालिकाले दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित र व्यवस्थित बजार संरचना निर्माण गर्ने योजना रहेको संकेत गरेको छ। आधुनिक मापदण्डअनुसार नयाँ संरचना निर्माण गरिने र त्यसमा हालका व्यापारीहरूलाई प्राथमिकता दिने विषयमा छलफल भइरहेको बताइएको छ । तर, यसबारे औपचारिक योजना सार्वजनिक नभएकाले व्यापारीहरू अझै विश्वस्त हुन सकेका छैनन् ।

स्थानीय नागरिक समाज र सरोकारवाला निकायहरूले भने दुवै पक्षबीच संवाद र सहमतिका आधारमा समाधान खोज्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । उनीहरूका अनुसार सुरक्षाको नाममा गरिने कदमले जीविकोपार्जनमा प्रत्यक्ष असर पार्ने भएकाले पुनर्वास, क्षतिपूर्ति तथा वैकल्पिक व्यवस्थाको सुनिश्चितता अत्यावश्यक छ ।

समग्रमा, सिन्धुलीमाढीको स्टल बजारमा देखिएको यो अवस्था शहरी व्यवस्थापन, विपद् जोखिम न्यूनीकरण र जीविकोपार्जनबीचको सन्तुलन कायम गर्ने चुनौतीको उदाहरण बनेको छ। अब नगरपालिकाको निर्णय कार्यान्वयनसँगै व्यापारीहरूको पुनस्र्थापनाको स्पष्ट खाका प्रस्तुत हुने अपेक्षा गरिएको छ ।