सिन्धुली,१३ चैत — जिल्लामा सञ्चालनमा रहेका ट्याम्पो सेवामा देखिएको अव्यवस्था र मनपरी प्रवृत्तिले सर्वसाधारण यात्रुको दैनिकी थप असहज बनाएको छ । भाडा निर्धारणमा एकरूपता नहुँदा चालकले मनलाग्दी रकम असुल्ने, यात्रुलाई अपमानजनक व्यवहार गर्ने तथा सुरक्षा मापदण्डको बेवास्ता गर्ने प्रवृत्ति बढ्दो रूपमा देखिन थालेको स्थानीयको गुनासो छ ।

यात्रुका अनुसार अधिकांश ट्याम्पोमा भाडादर स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको छैन । यसले गर्दा छोटो दूरीमै फरक–फरक भाडा असुलिने गरेको छ । कतिपय अवस्थामा यात्रुले प्रश्न उठाउँदा चालकबाट धम्कीपूर्ण व्यवहारसमेत भोग्नुपरेको उनीहरू बताउँछन् । “कति भाडा हो भनेर सोध्दा रिसाउने, चढेपछि बढी पैसा माग्ने चलन बढेको छ,” एक स्थानीय यात्रुले बताए ।

यातायात सेवाको आधारभूत नियमअनुसार सवारीमा भाडादर सार्वजनिक रूपमा टाँस्नुपर्ने भए पनि त्यसको कार्यान्वयन प्रभावकारी देखिँदैन । सरोकारवालाको कमजोरीका कारण यस्तो मनपरी बढेको यात्रुहरूको धारणा छ। यसले यात्रु अधिकारको संरक्षणमा प्रश्न उठाएको छ ।

यससँगै क्षमता भन्दा बढी यात्रु ओसार्ने प्रवृत्तिले थप जोखिम निम्त्याएको छ । दैनिक रूपमा ट्याम्पोमा अत्यधिक यात्रु राख्ने गरिएको र यसकै कारण साना–ठूला दुर्घटनाको सम्भावना बढेको स्थानीय बासिन्दा बताउँछन् । साँघुरा सडक र चापयुक्त सवारी व्यवस्थापनका बीच यस्तो लापरबाहीले यात्रुको सुरक्षामाथि गम्भीर असर पारिरहेको छ ।

यातायात विज्ञहरूका अनुसार सवारी साधनको क्षमता भन्दा बढी यात्रु बोक्नु कानुनी रूपमा दण्डनीय भए पनि अनुगमन कमजोर हुँदा यसको उल्लंघन बढेको हो । “नियम छन्, तर कार्यान्वयन फितलो हुँदा जोखिम बढेको छ,” एक विज्ञले भने ।

यता, ट्राफिक प्रहरीको नियमित अनुगमन अभावसमेत समस्या गम्भीर बन्नुको अर्को कारणका रूपमा देखिएको छ । स्थानीयले ट्राफिक जाँच नगन्य रहेको बताउँदै नियन्त्रण र निगरानी बलियो बनाउन माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार प्रभावकारी अनुगमन भएमा भाडा निर्धारणदेखि सुरक्षासम्म सुधार ल्याउन सकिन्छ ।

सरोकारवाला निकायले भने समस्या समाधानका लागि पहल भइरहेको जनाएका छन् । तर, व्यवहारमा परिवर्तन नआएसम्म यात्रुहरू सुरक्षित र सम्मानजनक सेवा पाउने अवस्था बन्न नसक्ने देखिन्छ। जिल्लामा बढ्दो ट्याम्पो सेवाको व्यवस्थापन र नियमनलाई कडाइका साथ लागू गर्न सके मात्र यस क्षेत्रमा देखिएको अव्यवस्था अन्त्य हुने अपेक्षा गरिएको छ ।