सिन्धुली, ४ भदौ –सिन्धुली जिल्ला हुलाक कार्यालयले आफ्नो परम्परागत ढाँचा तोड्दै ‘स्मार्ट पोस्टल सर्भिस’ लागू गरेपछि स्थानीयवासीको दैनिकी झनै सहज भएको छ । पत्र र पार्सल आदानप्रदानमै सीमित रहेको यो कार्यालय अहिले डिजिटल, वित्तीय र सरकारी एजेन्सी सेवाहरू वितरण गर्ने बहुउद्देश्यीय केन्द्रको रूपमा उदाउँदैछ ।

ग्रामीण भेगमा नयाँ आशा बैंक, इन्टरनेट र सरकारी कार्यालय सहजै नपुग्ने दुर्गम गाउँहरूमा बस्ने नागरिकका लागि हुलाकको यो पहल जीवनमै परिवर्तन ल्याउने खालको भएको छ । पहिले सामान्य फर्म भर्न वा सरकारी शुल्क बुझाउन धाउनुपर्ने बाध्यता अब हुलाकमै पुगेपछि समाप्त भएको सेवाग्राहीहरू बताउँछन् ।

सिन्धुलीकी ५२ वर्षीया गीता खड्काले भन्नुभयो, “पहिले नागरिकता वा जन्मदर्ता सम्बन्धी काम गर्न दिनभरि लाग्थ्यो, कतिपयपटक त पुनः अर्को दिन आउनुपर्ने हुन्थ्यो । अहिले हुलाकमै फर्म भर्ने, शुल्क तिर्ने र कागज दर्ता गर्ने सुविधा पाएपछि समय र खर्च दुबै बचेको छ ।”

सेवाको दायरा फराकिलो ‘स्मार्ट पोस्टल सर्भिस’ अन्तर्गत अब अनलाइन भुक्तानी, डिजिटल फर्म सबमिट गर्ने, विभिन्न आवेदन दर्ता गर्ने सुविधा उपलब्ध छन् । यससँगै सरकारी कागजातहरूको प्रमाणित प्रतिलिपि लिनेदेखि लिएर स्थानीय तहका सेवा लिनुपर्ने प्रक्रिया समेत हुलाकमार्फत गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ ।

जिल्ला हुलाक अधिकृत कुमार थापाका अनुसार, हुलाकलाई “बहुउद्देश्यीय डिजिटल सेवा केन्द्र”का रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य लिइएको हो ।” उहाँले भन्नुभयो, “हुलाक अब केवल पत्र वा पार्सल पठाउने संस्थामात्र होइन, ग्रामीण जनताको हातमा राज्यका आधारभूत डिजिटल सेवा पुर्याउने महत्वपूर्ण संयन्त्र बन्नेछ ।”

सिन्धुली उद्योग बणिज्य संघका अध्यक्ष अर्जुन कुमार श्रेष्ठका अनुसार, हुलाकमार्फत कर तिर्ने र अनलाइन फर्म भर्ने सुविधा आएपछि आफ्नो व्यवसाय पनि सहज भएको छ । “पहिले सानो कामको लागि बैंक र सरकारी कार्यालय धाउनुपर्ने झन्झट अब हटेको छ । हुलाकमै गएर सबै काम गर्न सकिन्छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

तर, सबै नागरिकले सजिलै डिजिटल सेवा प्रयोग गर्न सक्ने अवस्था भने छैन । विशेष गरी वृद्धवृद्धा र कम साक्षरता भएका बासिन्दालाई अनलाइन प्रक्रिया सिकाउन समय लाग्ने हुलाक कर्मचारीहरूको अनुभव छ । यसका लागि गाउँ–गाउँमा सचेतना कार्यक्रम र डिजिटल तालिम आवश्यक रहेको उनीहरूको सुझाव छ ।

सिन्धुली हुलाक कार्यालयले सुरु गरेको यो नवीनतम पहललाई प्रदेशकै नमूना परियोजना बनाउन तयारी भइरहेको छ। सफल भए, यस मोडललाई अन्य जिल्लाका हुलाक कार्यालयमा समेत विस्तार गर्ने योजना रहेको बताइन्छ। समग्रमा, परम्परागत चिट्ठी र पार्सल आदानप्रदानमा सीमित हुलाक कार्यालय आज डिजिटल सरकारको ढोकासम्म गाउँलेहरूलाई पुर्याउने माध्यम बन्दै गएको छ । यसरी हुलाकको नयाँ अध्यायले ग्रामीण जीवनलाई समयानुकूल ढाल्ने मात्र नभई, राज्य र जनताबीचको दूरी समेत घटाइरहेको छ ।